Từ “siêu thị không ngủ” đến chợ đầu mối nửa đêm:

TP.HCM tìm lời giải cho kinh tế đêm

Khi du khách vẫn sẵn sàng chi tiêu nhưng các hoạt động tại TP.HCM dần khép lại sau 22h, câu chuyện phát triển kinh tế đêm đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Thành phố không chỉ cần kéo dài thời gian hoạt động mà còn phải định hình một bản sắc riêng cho “đêm Sài Gòn” để giữ chân du khách.

Tại một tọa đàm diễn ra chiều 25-3, nhiều chuyên gia và doanh nghiệp đã chỉ ra những rào cản cốt lõi, từ tư duy quản lý đến sự thiếu vắng một cơ chế điều phối thống nhất. Đồng thời, các đề xuất về mô hình “siêu tổ hợp đêm” cũng được đưa ra như một hướng đi khả thi nhằm khai thác tiềm năng còn bỏ ngỏ.

Kéo dài “vòng đời tiêu dùng” từ bán lẻ đến chợ đầu mối

Theo đại diện một doanh nghiệp bán lẻ lớn, phát triển kinh tế đêm thực chất là kéo dài “vòng đời tiêu dùng” của du khách trong một ngày. Khi thời gian lưu trú không thay đổi, việc mở rộng khung giờ trải nghiệm sẽ trực tiếp làm tăng mức chi tiêu.

Hiện nay, một số hệ thống bán lẻ đang định hướng phát triển các điểm bán hoạt động ban đêm tại khu vực du lịch trọng điểm. Không dừng lại ở khu trung tâm, mô hình này được đề xuất mở rộng ra nhiều khu vực nhằm phân bổ lại dòng khách, đồng thời khai thác các sản phẩm mang tính bản địa như hàng lưu niệm, sản phẩm OCOP và đặc sản vùng miền.

Đáng chú ý, ý tưởng tổ chức các tour trải nghiệm đêm gắn với hoạt động thương mại thực tế đang nhận được sự quan tâm. Trong đó, mô hình tham quan chợ đầu mối vào khung giờ từ 22h đến rạng sáng được xem là một điểm nhấn khác biệt. Du khách không chỉ quan sát mà còn trực tiếp trải nghiệm nhịp sống giao thương sôi động của đô thị.

Kết hợp với đó là các tour ẩm thực đêm, mua sắm tại siêu thị hoặc cửa hàng tiện lợi 24/7, tạo thành chuỗi trải nghiệm liên tục, góp phần kéo dài thời gian tiêu dùng.

Mở rộng không gian tiêu dùng bằng công nghệ số

Bên cạnh hoạt động trực tiếp, nhiều doanh nghiệp cũng bắt đầu ứng dụng công nghệ trong phát triển kinh tế đêm. Mô hình “trạm du lịch số” được đề xuất nhằm giới thiệu sản phẩm đặc sản, OCOP đến du khách quốc tế thông qua nền tảng số.

Cách tiếp cận này không chỉ giúp việc mua sắm thuận tiện hơn mà còn mở rộng không gian tiêu dùng sang môi trường trực tuyến. Du khách có thể trải nghiệm tại chỗ, sau đó tiếp tục đặt hàng qua các nền tảng thương mại điện tử.

Yếu tố cá nhân hóa cũng được chú trọng, với việc tổ chức các cụm sản phẩm theo chủ đề như ẩm thực Nam Bộ, quà lưu niệm mang dấu ấn Sài Gòn. Cùng với đó, các hoạt động biểu diễn, lễ hội tại điểm bán được kỳ vọng sẽ từng bước biến không gian thương mại thành điểm đến văn hóa – giải trí về đêm.

Điểm nghẽn: Thiếu một “nhạc trưởng” điều phối

Tuy nhiên, theo nhiều chuyên gia, rào cản lớn nhất của kinh tế đêm hiện nay không nằm ở ý tưởng hay nguồn lực, mà ở việc thiếu một chiến lược tổng thể đủ rõ ràng.

Các lĩnh vực như du lịch, ẩm thực, bán lẻ và giải trí vẫn đang vận hành rời rạc, thiếu sự liên kết. Điều này khiến trải nghiệm của du khách bị phân mảnh, không hình thành được hệ sinh thái đủ sức giữ chân.

Do đó, đề xuất về việc xây dựng một cơ chế điều phối liên ngành, thậm chí thành lập ban chỉ đạo chuyên trách về kinh tế đêm, được xem là cần thiết. Khi có một đầu mối đủ mạnh, các nguồn lực mới có thể được huy động và vận hành đồng bộ.

Hướng đi: Hình thành các “tổ hợp đêm” tập trung

Từ thực tế trên, mô hình “tổ hợp đêm” được nhiều ý kiến đánh giá là giải pháp khả thi. Đây là mô hình tích hợp nhiều chức năng trong cùng một không gian, bao gồm ẩm thực, biểu diễn nghệ thuật, mua sắm và giải trí.

Ưu điểm của mô hình này là tạo ra chuỗi trải nghiệm liền mạch, giúp du khách không phải di chuyển nhiều, đồng thời gia tăng thời gian lưu trú và mức chi tiêu.

Song song đó, việc lựa chọn một số khu vực phù hợp để thí điểm, triển khai theo hướng “vừa làm vừa điều chỉnh” cũng được khuyến nghị nhằm đảm bảo tính linh hoạt.

Khai mở tiềm năng còn bỏ ngỏ

Thực tế cho thấy, phần lớn hoạt động dịch vụ tại TP.HCM hiện vẫn kết thúc vào khoảng 22h. Điều này đồng nghĩa với việc thành phố đang bỏ lỡ một khoảng chi tiêu đáng kể trong khung giờ đêm.

Việc kéo dài thời gian hoạt động, đi kèm với các giải pháp đảm bảo an ninh và quản lý phù hợp, được xem là chìa khóa quan trọng để kích hoạt kinh tế đêm.

Trong bối cảnh cạnh tranh với các đô thị lớn trong khu vực, việc xây dựng một bản sắc riêng cho “đêm Sài Gòn” không chỉ là câu chuyện phát triển du lịch, mà còn là bước đi chiến lược để nâng cao năng lực cạnh tranh của thành phố trong dài hạn.